Հայաստանում արժեթղթերի շուկային վերաբերող առաջին օրենսդրական փաստաթուղթը «Արժեթղթերի շուկայի կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքն էր, որն ընդունվեց 1993թ.-ի հուլիսի 20-ին, գործելով հաջորդող յոթ տարիների ընթացքում: Այնուհետև` 2000թ.-ի հուլիսին գործողության մեջ դրվեց ավելի համապարփակ «Արժեթղթերի շուկայի կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքը, որի դրույթներին համապատասխան ստեղծվեց ՀՀ Արժեթղթերի հանձնաժողովը` ստանձնելով արժեթղթերի շուկայի կարգավորողի և վերահսկողի իրավասությունները: Կանոնակարգվեց նաև Հայաստանի Ֆոնդային Բորսայի և Հայաստանի Կենտրոնական Դեպոզիտարիայի` իբրև ինքնակարգավորվող կազմակերպությունների գործունեությունը:

2006թ.-ի հունվարի 1-ից ուժի մեջ մտավ «Ֆինանսական կարգավորման և վերահսկողության միավորված համակարգի ներդրման մասին» ՀՀ օրենքը, ըստ որի երկրի ֆինանսական ամբողջ համակարգի, այդ թվում` ՀՀ արժեթղթերի շուկայի միակ կարգավորող և վերահսկիչ պետական մարմնի գործառույթները վերապահվեցին ՀՀ Կենտրոնական բանկին: Այսպիսով, ՀՀ արժեթղթերի շուկայում գործունեության տարբեր բնագավառները առավել համապարփակ կարգավորվում են ՀՀ Կենտրոնական բանկի նորմատիվ իրավական ակտերով, որոնց կարող եք ծանոթանալ ՀՀ ԿԲ կայքում:

Ներկայումս գործող «Արժեթղթերի շուկայի մասին» ՀՀ օրենքը ընդունվել է 2007թ.-ի հոկտեմբերի 11-ին և կարգավորում է Հայաստանի արժեթղթերի շուկայում գործունեության բոլոր բնագավառները: Արժեթղթեր թողարկող ընկերությունները գործում են նաև «Բաժնետիրական ընկերությունների մասին» ՀՀ օրենքի համաձայն, որի առաջին տարբերակն ընդունվել է 2001թ.-ին. հետագայում ենթարկվելով փոփոխությունների և լրամշակումների` մասնավորապես, կորպորատիվ կառավարման միջազգային լավագույն փորձն արտացոլելու նպատակով:


Կենտրոնական դեպոզիտարիայի գործունեությունը կարգավորող հիմնական օրենքների և նորմատիվ-իրավական ակտերի ցանկը

ՀՀ ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ ՕՐԵՆՍԳԻՐՔ

-«Արժեթղթերի շուկայի մասին» ՀՀ օրենք

- «Բաժնետիրական ընկերությունների մասին» ՀՀ օրենք

- «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» ՀՀ օրենք

- ՀՀ օրենքը «Ներդրումային ֆոնդերի մասին» ՀՀ օրենք

- «Արժեթղթերի կենտրոնացված ռեեստրավարման եվ պահառության կարգը» Կանոնակարգ 5/10

 - «Կենտրոնական դեպոզիտարիայի կողմից լրացուցիչ գործունեության տեսակները, դրանց իրականացման կարգը և պայմանները» Կանոնակարգ 5/09

- «Արժեթղթերի պահառության գործունեությունը» Կանոնակարգ 33

- «Կենտրոնական դեպոզիտարիայի` Կենտրոնական բանկ ներկայացվող հաշվետվությունները, դրանց ներկայացման կարգը, ձեվը և ժամկետները» Կանոնակարգ 5/04

- «Բանկերի, վարկային կազմակերպությունների, ապահովագրական ընկերությունների, ապահովագրական բրոքերների, ներդրումային ընկերությունների, կենտրոնական դեպոզիտարիայի և դրամական փոխանցումներ իրականացնող վճարահաշվարկային կազմակերպությունների կողմից տեղեկությունների հրապարակումը» Կանոնակարգ 8/03

- «Պարտադիր կենսաթոշակային ֆոնդերի փայերի թողարկման ընթացակարգի նկատմամբ պահանջները, պարտադիր կենսաթոշակային ֆոնդի կառավարչի կողմից պարտադիր կենսաթոշակային ֆոնդի փայեր ձեռք բերելու կարգը» կանոնակարգ 10/09-ը

- «Պարտադիր կենսաթոշակային ֆոնդ եվ ֆոնդի կառավարիչ ընտրելու, պարտադիր կենսաթոշակային ֆոնդի փայերը փոխանակելու,կենսաթոշակի տեսակ ընտրելու համար կենսաթոշակային հաշվի վերաբերյալ տեղեկություններ ստանալու, կենսաթոշակի տեսակ ընտրելու, նախքան կենսաթոշակային տարիքը լրանալը մասնակցի միջոցները միանվագ վճարի ձեվով ստանալու, մասնակցի միջոցներն օտարերկրյա պետությունում գործող կուտակային կենսաթոշակային հաշվին փոխանցելու, ժառանգված կենսաթոշակային ֆոնդի փայերը ստանալու, պարտադիր կենսաթոշակային ֆոնդի փայերի սեփականությունից հրաժարվելու/ընդունելու դիմումների ձեվերը եվ դրանց ներկայացման կարգը» կանոնակարգ 10/07-ը

- ՀՀ կենտրոնական բանկի խորհրդի որոշումը «պարտադիր կենսաթոշակային ֆոնդի մասնակիցների ռեեստրը վարողի կողմից երաշխիքային ֆոնդի կառավարչին հաշվետվությունների տրամադրման կարգը եվ պայմանները» կանոնակարգ 10/15-ը

- «Կուտակային բաղադրիչի մասնակիցների ռեեստրը վարողի` կենտրոնական բանկ ներկայացվող հաշվետվությունները, դրանց ներկայացման կարգը, բովանդակությունը եվ պարբերականությունը» կանոնակարգ 5/08-ը

- «ՀՀ կառավարության որոշումը կենսաթոշակային ֆոնդի մասնակիցներին մասնակիցների ռեեստրը վարողի կողմից տարեկան մեկ անգամ անվճար՝ մասնակցի կենսաթոշակային հաշվում արտացոլված նախորդ օրացուցային տարվա տվյալների մասին տեղեկատվությունը ներկայացնելու ձեվը, բովանդակությունը եվ կարգը, ինչպես նաեվ այդ տեղեկատվության ստացման տարբերակների ընտրության, տեղեկատվության ստացման դադարեցման ու տեղեկատվության ստացման վերականգնման կարգը, դիմումի ձեվը եվ բովանդակությունը սահմանելու մասին» 17 մայիսի 2012 թվականի N 629-Ն

- «Մասնակիցների ռեեստրը վարողի կողմից կուտակային բաղադրիչի շրջանակներում Հայաստանի հանրապետության ֆինանսների նախարարությանն ու երաշխիքային ֆոնդին հատուցման դեպքի առկայության փաստի մասին տեղեկացնելու կարգը, ներկայացվող փաստաթղթերն ու տեղեկությունները, հայաստանի հանրապետության ֆինանսների նախարարության եվ երաշխիքային ֆոնդի միջեվ տեղեկատվության փոխանակման կարգը, երաշխիքային ֆոնդի կողմից հատուցվող ընդհանուր գումարը մասնակիցների ռեեստրը վարողին փոխանցելու եվ հայաստանի հանրապետության ֆինանսների նախարարության կողմից երաշխիքային ֆոնդում բավարար միջոցներ չլինելու դեպքում երաշխիքային ֆոնդին գումար փոխանցելու կարգը սահմանելու մասին» 28 հունիսի 2012 թվականի N 810-Ն

 

Վերոհիշյալ բոլոր օրենքներին և նորմատիվ իրավական ակտերին կարող եք ծանոթանալ www.arlis.am և www.cba.am կայքերում:

Թարմացված է առ` 01.03.2018